Website van Martin

 

Zaken zoals het ontstekingstijdstip en openings-en sluitingstijden van nokkenassen en dergelijke worden opgegeven in krukasgraden ten opzichte van het Bovenste Dode Punt (BDP) en het Onderste Dode Punt (ODP) van de zuiger.
Het is dus erg belangrijk dat je weet waar het BDP en het ODP zich precies bevinden, binnen 1 graad nauwkeurig.
Het opzoeken van bijvoorbeeld het BDP met behulp van een schroevedraaier door het bougiegat (er zijn nog steeds mensen die denken dat dit de te gebruiken methode is) is absoluut niet nauwkeurig genoeg.
De zuiger verplaatst zich zeer weinig per graad krukas-verdraaing wanneer de zuiger in het BDP of ODP staat.

Dit is goed te zien in het overzichtje helemaal onderaan deze pagina. Dit overzicht laat de zuigerverplaatsing zien voor een motor met een slag van 65,5 millimeter en een drijfstanglengte van 135 millimeter (Triumph unit 350 en 500).
Twee dingen worden aan de hand van het overzichtje onderaan zondermeer duidelijk:
1: Wil je binnen 2 graden nauwkeurig het BDP opzoeken (1 graad voor BDP tot 1 graad na BDP) dan zou je met de "schroevendraaier door het bougiegat" methode een afstand van 0,006 millimeter moeten kunnen meten. Gaat je echt niet lukken, zelfs niet met een meetklokje! Het nauwkeurig opzoeken van het BDP moet dus anders.
2: Het verschil tussen bijvoorbeeld 35 en 36 graden is al 0,4 millimeter, dit is wel nauwkeurig met een meetklokje te meten. Voor het statisch afstellen van een ontsteking (maximum voorontsteking is meestal ergens tussen 30 en 40 graden) is dus niet echt een gradenboog nodig, het kan ook met een meetklokje. Zie elders.

Oudere motoren hebben soms helemaal geen merktekens voor het BDP, is er wel een merkteken aanwezig dan is het verstandig om dit een keer te controleren (merktekens zijn niet altijd even nauwkeurig).  
Wil je nauwkeurig werken dan is het nodig om een grote gradenboog (diameter minimaal 190 mm) op de krukas te monteren met een “aanwijzer”  die  0 graden aanwijst op deze gradenboog wanneer de zuiger precies in het BDP staat (het ODP is dan natuurlijk 180 graden verder).

Zie de foto:


Bedenk een construktie die het mogelijk maakt een gradenboog op je krukas te bevestigen. Maak een degelijke construktie zodat je indien nodig ook het ontstekingstijdstip met een stroboskoop en een draaiende motor kunt controleren, gebruik daarom geen papieren gradenboog of iets dergelijks !


Het nauwkeurig opzoeken van het BDP van een zuiger:

A De gradenboog monteren, de krukas draaien en met behulp van de "schroevendraaier in het bougiegat" methode het punt opzoeken dat de zuiger in het BDP staat, daarna de “aanwijzer” op 0 graden zetten. We zullen er nu wel een paar graden naast zitten,  maar dat gaan we veranderen:


B
Met behulp van een zuigerstop:
Een oude bougie slopen en voorzien van een M6 bout met een lengte die, wanneer je deze "bougiebout" monteert, de zuiger tegenhoudt wanneer deze +/- 10 mm voor BDP staat (aantal millimeters komt niet zo nauwkeurig). +/- 10 mm komt ongeveer overeen met 40 krukasgraden (afhankelijk van de slag en de drijfstanglengte), 40 graden is ruim voldoende om nauwkeurig het BDP op te kunnen zoeken:

De krukas ongeveer in ODP zetten. Bovengenoemde zuigerstop monteren. Daarna de krukas (voorzichtig) vooruit draaien totdat de zuiger door deze "bougiebout" niet verder wil en het aantal graden op de gradenboog aflezen. Daarna de krukas achteruit draaien totdat de zuiger door deze "bougiebout" niet verder wil en weer het aantal graden aflezen.
Beide keren moet de “aanwijzer” precies hetzelfde aantal graden aanwijzen, 1 x graden voor BDP en 1 x graden na BDP. Zo niet, de “aanwijzer”  iets aanpassen totdat dit wel het geval is.
Wanneer je dit nauwkeurig doet, is 0 graden op de gradenboog ook precies BDP.
Het is nu verstandig om ergens een duidelijk zichtbaar merkteken aan te brengen zodat je bovengenoemde methode in de toekomst niet weer hoeft te doen. Monteer je later bijvoorbeeld een andere krukas dan is het verstandig om het even weer te controleren.

Deze werkwijze met een aangepaste bougie is zeer nauwkeurig,  maar controleer eerst wel even of de aangebrachte M6 bout geen klep gaat raken wanneer de krukas een volledig omwenteling wordt verdraaid !

Is deze methode niet mogelijk omdat er inderdaad een klep in de weg zit dan kun je het BDP ook op een andere manier opzoeken:


C Met behulp van een meetklokje (meetbereik minimaal 10 millimeter):
Buig een stuk draad op de juiste plekken, rekening houdend met de hoek waarop de bougie in de cilinderkop zit. Voorzie dit stuk draad van schroefdraad zodat hij in een meetklokje gedraaid kan worden.
Zie voor de duidelijkheid de afbeelding hiernaast en de foto verder naar onderen.
Oudere motoren gebruiken 14 mm bougies waardoor er voldoende ruimte is om een zuigerverplaatsing van 10 mm te kunnen meten. 10 mm zuigerverplaatsing komt ongeveer overeen met 40 krukasgraden (afhankelijk van de slag en de drijfstanglengte), 40 graden is ruim voldoende om nauwkeurig het BDP op te kunnen zoeken:

De krukas ongeveer in BDP zetten met de "schroevendraaier in het bougiegat" methode.
Meetklokje aanbrengen en op "0" zetten.
De krukas vooruit draaien totdat de zuiger 10 mm is gezakt en het aantal graden aflezen. De krukas achteruit draaien zodat de zuiger weer omhoog gaat, doordraaien totdat de zuiger weer 10 mm is gezakt. Het aantal graden moet bij 10mm vooruit en 10mm achteruit draaien gelijk zijn, zoniet de "aanwijzer" corrigeren.

 


Even een tip over de gradenboog:
Gradenbogen zijn bij veel bedrijven die motorfietsonderdelen leveren voor slechts een paar euro te koop.
Deze goedkope gradenbogen zijn gemaakt van kunststof en gaan meestal niet al te lang mee, de meesten gaan na verloop van tijd scheuren. Er zijn aluminium gradenbogen te koop die aanmerkelijk sterker zijn, maar deze kosten toch al gauw 50 euro per stuk. Is toch wel erg veel geld voor zo'n ding !
Mijn tip: koop een goedkope kunststof gradenbogen, maar plak deze op een aluminium schijf van een paar mm dik (Bison kit lijmt immers alles!). Goedkoop en toch ook erg sterk !

 

 

 

 

 

 

 

 

© www.mijn-eigen-website.nl (design)